Zeyrek Çinili Hamam 13 yıl sonra yeniden hayat buluyor

Zeyrek Çinili Hamam. Fotoğraf: Murat Germen.

İstanbul’un Fatih ilçesinde yer alan tarihi Zeyrek Çinili Hamam, 13 yıl süren restorasyon çalışmaları sonucunda şehre bir kültür mirası olarak yeniden kazandırılıyor. Adını UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndeki tarihi Zeyrek semtinden alan bu kapsamlı restorasyon projesi, hamam olarak kullanılacak bölümlerin yanı sıra bünyesindeki müze, tarihi Bizans sarnıçları ve etkinlik alanlarıyla İstanbul’un kültür-sanat haritasındaki yerini alıyor.

“Kalıntıların Şifası”

Zeyrek Çinili Hamam, hamam dahil olmak üzere bütün yapının içinde gerçekleşecek, Türkiye’den ve yurtdışından sanatçıların açılışa özel üretimlerinin yer aldığı Kalıntıların Şifası adlı sergiyle 30 Eylül’de kapılarını ziyaretçilere açıyor. Küratörlüğünü Anlam Arslanoğlu de Coster’in üstlendiği sergi, hamamın arkeolojik bir kazıya dönüşen 13 yıllık restorasyon sürecinden ilham alıyor. Sergiye katılan 22 sanatçı arasında Francesco Albano, Adrian Geller, Alice Guittard, Başak Günak, Maryam Hoseini, Ahmet Doğu İpek, Lara Ögel, Zoë Paul, Daniel Silver, Panos Tsagaris, Ezgi Türksoy ve Elif Uras hamamın tarihi, mitolojisi ve mimarisine yanıt veren, mekana özgü yeni işler üretiyor. Sergide ayrıca Erol Akyavaş, Mehtap Baydu, Hera Büyüktaşçıyan, Dorothy Cross, Candeğer Furtun, Cecilia Granara, Renée Levi, Maude Maris, Ayça Telgeren ve Marion Verboom’un yapıtları da yer alıyor.

Zeyrek Çinili Hamam Müzesi

Osmanlı Donanması’nın Kaptan-ı Deryası Barbaros Hayreddin Paşa tarafından yaptırılan ve 1530-1540 yılları arasında Osmanlı İmparatorluğu kültürel ihtişamının zirvesindeyken Mimar Sinan tarafından inşa edilen hamam, restorasyonun ardından geçtiğimiz sene ilk kez İstanbul Kültür Sanat Vakfı’nın düzenlediği 17. İstanbul Bienali’ne ev sahipliği yapan mekanlardan biri olarak ziyaretçileriyle buluşmuştu.

Genellikle saraylarda kullanılan özel tasarım çinilerin kamusal bir alanda bu kadar yaygın kullanıldığı en eski örneklerden olan hamam, restorasyon çalışmaları sırasında iki asırdan fazla süredir sıva altında kalmış olan 18. ve 19. yüzyıl duvar resimleri de dahil olmak üzere hamamın gizli hazineleri gün yüzüne çıkarıldı.

Zeyrek Çinili Hamam. Fotoğraf: Murat Germen.

Hamamla eşzamanlı açılan Zeyrek Çinili Hamam Müzesi de ziyaretçilerini Roma, Bizans ve Osmanlı dönemini kapsayan tarihi bir yolculuğa davet ediyor. Hamam, 2024 yılının ilk günlerinde yeniden ısıtılacak. Kalıntıların Şifası sergisi vesilesiyle Zeyrek Çinili Hamam ziyaretçileri, geçici süreliğine bu önemli kültürel mirası hamam olarak kullanılmadan önce son kez deneyimleme şansı bulabilecekler.

Zeyrek Çinili Hamam Müzesi’nin ziyaretçileri, hamam kompleksinin restorasyon sürecinde İstanbul Arkeoloji Müzeleri denetiminde gerçekleşen kazılarda ortaya çıkarılan Roma, Bizans ve Osmanlı dönemine ait eserleri görebilecekler. Atelier Brückner tarafından tasarlanan müzenin katlarından biri, restorasyon ve kazılar sırasında keşfedilen ve hamamın içinde muhafaza edilen yaklaşık 3 bin parçalık mavi-beyaz İznik çini parçalarından oluşan bir seçkiye ayrılıyor. Yapılan araştırmalar, benzersiz desenlere sahip 10 binden fazla çininin, birçoğu 19. yüzyılda Avrupa’daki özel koleksiyonculara ve müzelere satılmadan önce hamamın iç duvarlarını süslediğini ortaya çıkardı. Ziyaretçiler, dijital etkileşimli bir deneyim aracılığıyla 16. yüzyıla yolculuk yapabilecek ve hamamın 360 derecelik görünümünü keşfedebilecekler. Hamam ritüeliyle özdeşleşmiş havlular, taslar, değerli metaller ve sedeflerle süslenmiş nalınlar gibi tarihi hamam objelerini içeren özenle hazırlanmış seçkinin yanı sıra müzede hamamın Mimar Sinan tarafından tasarlanmış su ve ısıtma sistemlerini açıklayan şema ve maketler de görülebilir.

Restorasyon

Zeyrek Çinili Hamam, adını aldığı İznik çinileri de dahil olmak üzere özgün mimarisine ve tarihi dokusuna sadık kalınarak The Marmara Grubu tarafından restore edildi. Hamam, KA-BA Mimarlık’ın yürüttüğü restorasyon çalışmaları sırasında keşfedilen Bizans dönemine ait sarnıçlara da ev sahipliği yapıyor. Ziyaretçiler, hamamın inşaatı sırasında Barbaros Hayreddin Paşa’nın kadırga köleleri veya levendleri tarafından duvarlara çizilmiş olabileceği düşünülen kadırga figürlerinin keşfedildiği yeraltı Bizans sarnıçlarını da gezebilecekler. Sarnıçlar, hamam eski işlevine kavuştuktan sonra da, farklı disiplinlerden sanatçıların mekâna özgü yerleştirmelerine sahne olmaya devam edecek.

Muhabbetimiz daim olsun...

Benzer Yazılar
Total
0
Share